ΦΜΥ 2026: πώς υπολογίζεται η παρακράτηση φόρου στον μισθό

Η αναγωγή σε ετήσιο, με αριθμούς

Το άρθρο 60 παρ. 1 ΚΦΕ λέει ότι το μηνιαίο εισόδημα από μισθωτή εργασία, μαζί με παροχές σε είδος, ημερομίσθια και εφάπαξ παροχές, υπόκειται σε παρακράτηση με βάση την κλίμακα και τη μείωση φόρου «μετά από προηγούμενη αναγωγή του σε ετήσιο». Ο τρόπος της αναγωγής ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, όπως προβλέπει η παρ. 3 του ίδιου άρθρου.

Για έναν υπάλληλο με 1.600 € μικτά, η μισθοδοσία κάνει τέσσερα βήματα. Πολλαπλασιάζει τον μισθό επί 14, γιατί στο έτος περιλαμβάνονται τα δύο δώρα και το επίδομα αδείας: 22.400 €. Αφαιρεί τις εισφορές του εργαζομένου, 2.995 €, και βρίσκει φορολογητέο 19.405 €. Εφαρμόζει την κλίμακα, που βγάζει 2.781 €, και αφαιρεί τη μείωση του άρθρου 16, 629 €. Ο ετήσιος φόρος, 2.152 €, διαιρείται με 14 και κάθε καταβολή έχει ΦΜΥ 153,72 €.

Ο ΦΜΥ για οκτώ μισθούς

Ο πίνακας αφορά εργαζόμενο άνω των 30 ετών στον ιδιωτικό τομέα, με 14 καταβολές. Η τελευταία στήλη δείχνει πόσο αλλάζει η παρακράτηση όταν ο εργοδότης γνωρίζει ότι υπάρχουν δύο εξαρτώμενα τέκνα: στους χαμηλούς μισθούς ο ΦΜΥ σχεδόν εξαφανίζεται. Ο μέσος συντελεστής είναι ο ετήσιος φόρος ως ποσοστό του φορολογητέου, όχι του μικτού.

Γιατί η παρακράτηση δεν συμπίπτει με τον τελικό φόρο

Ο εργοδότης βλέπει μόνο τον μισθό που πληρώνει ο ίδιος, και τον βλέπει τη στιγμή που τον πληρώνει. Δεν ξέρει αν έχετε δεύτερη δουλειά, ενοίκια ή μπλοκάκι, και υποθέτει ότι ο σημερινός μισθός θα ισχύει όλο τον χρόνο. Τρεις καταστάσεις δημιουργούν τις μεγαλύτερες αποκλίσεις, και καμία δεν σημαίνει λάθος της μισθοδοσίας.

Δύο εργοδότες ταυτόχρονα. Κάθε εργοδότης αρχίζει την κλίμακα από το 9 % και αφαιρεί ολόκληρη τη μείωση φόρου. Με 1.200 € στον έναν και 700 € στον άλλον, ο πρώτος παρακρατεί 1.085 € τον χρόνο και ο δεύτερος 0 €, γιατί ο μικρός μισθός μόνος του καλύπτεται από τη μείωση. Στη δήλωση όμως τα δύο εισοδήματα αθροίζονται, η μείωση μετρά μία φορά και ο φόρος είναι 3.135 €. Χρεωστικό εκκαθαριστικό: 2.050 €.

Παιδιά που δεν δηλώθηκαν. Αν ο εργοδότης δεν γνωρίζει τα εξαρτώμενα τέκνα σας, εφαρμόζει την κλίμακα και τη μείωση χωρίς παιδιά. Με 1.800 € μικτά και δύο παιδιά, παρακρατούνται 2.796 € τον χρόνο αντί για 1.979 €: 816 € επιστρέφονται με την εκκαθάριση, αλλά μήνες αργότερα. Η λύση είναι απλή: δηλώστε τα τέκνα στο λογιστήριο, ιδίως μετά από γέννηση.

Μέρος του έτους. Όποιος ξεκινά ή σταματά να εργάζεται μέσα στη χρονιά παρακρατείται σαν να είχε τον ίδιο μισθό δώδεκα μήνες. Με 1.500 € μικτά για ένα εξάμηνο, δηλαδή περίπου 7 καταβολές με τα αναλογικά δώρα, παρακρατούνται περίπου 943 €, ενώ ο φόρος για το πραγματικό εισόδημα είναι 42 €. Η διαφορά επιστρέφεται με τη δήλωση.

Αύξηση μέσα στη χρονιά

Όταν αλλάζει ο μισθός, αλλάζει και η αναγωγή. Ένας υπάλληλος που περνά από 1.800 € σε 2.000 € μικτά βλέπει τον ΦΜΥ να ανεβαίνει από 199,69 € σε 248,20 € ανά καταβολή, γιατί η μισθοδοσία υπολογίζει πλέον σαν να έπαιρνε τον νέο μισθό όλο τον χρόνο. Οι μήνες πριν από την αύξηση έχουν παρακρατηθεί με τον παλιό υπολογισμό, οι επόμενοι με τον νέο, και το άθροισμα βρίσκεται συνήθως κοντά στον τελικό φόρο. Η μικρή διαφορά που μένει τακτοποιείται στην εκκαθάριση.

Το ίδιο ισχύει όταν αλλάζουν τα δεδομένα της οικογένειας. Ένα παιδί που γεννιέται μέσα στη χρονιά μετρά στη μισθοδοσία μόνο από τη στιγμή που θα το δηλώσετε στο λογιστήριο· μέχρι τότε η παρακράτηση γίνεται σαν να μην υπήρχε.

Δώδεκα ή δεκατέσσερις καταβολές

Ορισμένες συμβάσεις ορίζουν τις ετήσιες αποδοχές σε 12 ίσες δόσεις. Ο ετήσιος φόρος δεν αλλάζει, αλλάζει μόνο το πώς μοιράζεται. Για ετήσιες αποδοχές 21.000 €, με 14 καταβολές ο ΦΜΥ είναι 134,66 € ανά πληρωμή· με 12 είναι 157,11 €, σε μεγαλύτερο μηνιαίο μισθό. Ο οδηγός για τους 14 μισθούς δείχνει πώς να συγκρίνετε δύο τέτοιες προσφορές.

Ειδικοί συντελεστές του άρθρου 60

Δύο περιπτώσεις δεν ακολουθούν την αναγωγή σε ετήσιο. Στα αναδρομικά και στις πρόσθετες αμοιβές που δεν ανήκουν στις τακτικές αποδοχές, ο εργοδότης παρακρατεί σταθερό 20 %, ανεξάρτητα από το έτος στο οποίο ανάγονται. Στις καθαρές αμοιβές ημερομισθίων που απασχολούνται ορισμένου χρόνου για λιγότερο από ένα έτος, η παρακράτηση είναι 5 %. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για προκαταβολή, που συμψηφίζεται με τον φόρο της δήλωσης.

Τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας είναι τακτικές αποδοχές που οφείλονται κάθε χρόνο. Στον υπολογισμό μας, όπως και στα παραδείγματα καθαρών που δημοσίευσε το Υπουργείο Εργασίας για τον κατώτατο μισθό, μετρούν μέσα στις 14 καταβολές της αναγωγής, και ο ετήσιος φόρος μοιράζεται ισόποσα σε όλες.

Πώς να ελέγξετε το εκκαθαριστικό σας

Πάρτε τον μικτό μισθό, πολλαπλασιάστε επί 14 και αφαιρέστε τις εισφορές (13,37 % για τον ιδιωτικό τομέα). Βρείτε τον φόρο του αποτελέσματος με την φορολογική κλίμακα, αφαιρέστε τη μείωση φόρου μισθωτών και διαιρέστε με 14. Αν η διαφορά από τον ΦΜΥ του εκκαθαριστικού είναι πάνω από λίγα ευρώ, ρωτήστε αν η μισθοδοσία έχει σωστά στοιχεία για παιδιά και ηλικία. Όσοι γράφουν «ΦΜΥ υπολογισμός» ή «φορος μισθωτων υπηρεσιων» στην αναζήτηση μπορούν να κάνουν τον ίδιο έλεγχο σε δευτερόλεπτα με τον υπολογισμό μισθού.